آبزی پروری

این صنعت تاکنون کمترین بهره را از بهینه سازی نسبت به بقیه صنایع برده است و علت آن کارا نبودن این روش ها در آبزی پروری نیست بلکه علتش آگاهی نداشتن متخصصان از این روش هاست.

یکی از کاربردهای بهینه سازی در آبزی پروری آزمون کردن این مسئله است که چگونه یک برنامه غذایی روی عملکرد یک موجود زنده به صورت مستقیم تأثیر می گذارد.

در یک پروژه یک گروه از آبزیان به گروه های کوچک تری تقسیم شدند و منابع غذایی مختلف با فرمول های متفاوت روی آنها آزمایش و آب ورودی نیز فیلتر شد؛ سیستم فیلتراسیون ممکن است ایراداتی را برای طرح آزمایشی ایجاد کند. در یک تعداد مطالعات انجام شده نشان داده شده است که حتی مخازنی که در طرح آزمایشی بوده اند نیز به صورت جداگانه فیلتر می شدند که این مورد ایرادی را در طرح مربوطه ایجاد کرد. بنابراین در طرح آزمایشی، سیستم فیلترینگ نیز در طراحی آماری در نظر گرفته می شود در غیر این صورت نتایج ممکن است به ارائه پیشنهادات اشتباهی منجر شود.

اخیراً در یک سری از مطالعات انجام شده به ارزیابی نقش افزودن نمک به برنامه غذایی ماهیان جوان به منظور بهبود رشد و ماندگاری آنها پرداخته شده است. اما یک تعداد از پژوهشگران به صورت نادرست مطالعاتی را درباره افزودن نمک به برنامه غذایی را به اشتباه طراحی و تحلیل کردند آنها این آزمایش را روی Asian Seabass Lates Calcarifer انجام دادند.

آزمایش ابزار اصلی یک محقق است. اثر عوامل یا هر اجرای آزمایش می تواند فقط به صورت آزمودن به صورت تجربی ارزیابی شود. ترکیب Stock، چگالی آن، سطح تغذیه، عمق آب و درجه شوری آن همگی نقش مهمی در آزمایشات آبزی پروری دارد. بعضی اوقات مسئله ممکن است از یک تکنولوژی کم هزینه توسعه داده شود. مشکل اصلی در چنین شرایطی اینست که عوامل خارجی به شکل یک نقابی روی نتایج حاصله، نتایج واقعی آزمایش را تغییر می دهد. یک راه برای غلبه کردن بر این مشکل استفاده از مواد آزمایشی همگن Homogenous است. هرچند محدودیت های واقعی زیادی برای رسیدن به انتهای آزمایش وجود دارد. یک آزمایش طرح شده آماری تلاش می کند تا اثرات غیر همگن در بخش های آزمایشی را در قیاس بین اجراهای آزمایشی کمینه کند، خطای آزمایشی را کاهش داده و تخمین های نا اریبی را ارائه دهد و اعتبار یک آزمون معنادار را تضمین می کند.

جهت پرورش ماهی ( سردابی / گرمابی ) ، اهداف اصلی مورد نظر شامل رشد روزانه ماهی و افزایش تولید در طول دوره پرورش ، کاهش مرگ و میر و افزایش ضریب تبدیل غذایی است و آزمایشاتی به منظور قیاس طول ، وزن و زمان مورد نیز جهت رسیدن به سایز مورد نظر بازار صورت می پذیرند. پروژه های زیادی توسط روش بهینه سازی در این صنعت انجام شده است. مانند بهینه سازی برای تولید یک پروبیوتیک با استفاده از طرح CCD و یا پروژه ای تحت عنوان Response Surface Methodology برای ارتقای تولید Biomass که توسط  Lacto Bacillus در کشور لهستان انجام شده است.

کاهش دوره پرورش ، نوع سیستم هوادهی ، کاهش هزینه های تولید ، کاهش استفاده از آب و مکانیزه کردن فرایند پرورش و اینکه چه پارامترهایی برای یک گونه از آبزیان دارای اهمیت بیشتری است و چگونه می توان آنها را در بهینه ترین سطح ممکن نگهداری نمود نیز از جمله مواردی است که یک پرورش دهنده به آنها علاقه مند است و استفاده از روش های بهینه سازی می تواند کمک فراوانی به پرورش دهنده برای رسیدن به اهداف تعیین شده نماید.

 

آمار نشان می‌دهد که در سال ۹۵ بیش از ۴۰۰ هزار تن ماهی حاصل آبزی‌پروری بر سر سفره‌های ایرانی نشسته که این رقم تنها نیمی از سرانه مصرف ایرانیان را پوشش می‌دهد.

در حال حاضر بیشتر نیاز مردم از طریق صیدها تامین می‌شود. آبزیان که به عنوان گوشت‌های بدون ضرر شناخته می‌شود از لحاظ ارزش غذایی در جایگاه مناسبی قرار دارند و به دلیل طرفداران بسیاری که دارند سرانه مصرف این نوع گوشت روزبه‌روز رو به افزایش است.

بسیاری بر این باورند که پرورش ماهی قزل‌آلا نیاز به یک سرمایه هنگفت و فضای بسیار بزرگ و مناسب دارد، در حالی که این مشکلات با راهکارهای بسیار ساده قابل جبران است. برای راه‌اندازی یک پرورش ماهی بیش از هر چیزی به دانش و تسلط به روش‌های نگهداری ماهی نیاز است.

در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد ماهی‌های پرورشی کشورمان مختص ماهی قزل‌آلا است.

یکی از پرورش دهنده ها بیان می کند: با یک زمین صد متری هم می‌توان این کسب‌ و کار را راه‌اندازی کرد. زیرا ماهی در دسته جانوارانی قرار می‌گیرد که مساحت کمی برای ادامه حیات نیاز دارند. ماهی نسبت به سایر موجودات پرورشی زمین کمتری برای رشد استفاده می‌کند.

هر ماهی کمتر از ۲/۰ متر مربع زمین برای رشد نیاز دارد. راه‌اندازی یک مزرعه پرورش ماهی با ظرفیت تولید زیر ۲۰ تن در سال، توجیه اقتصادی ندارد؛ بنابراین برای شروع باید حجم تولید را در نظر بگیرید که برای راه‌اندازی آن لا‌اقل به سرمایه‌ای بالغ بر ۲۰۰ میلیون تومان احتیاج دارید، البته این مبلغ منهای هزینه‌های خرید زمین است.

قیمت فروش بچه ماهی قزل آلا ۱ گرمی ۴۲۰ تومان، ۳ گرمی ۴۰۰ تومان (سال ۹۷)

برای راه اندازی یک مزرعه ماهی قزل آلا با ۲۰ تن تولید سالیانه نیاز به خرید متوسط ۵۰ هزار بچه ماهی است، طول دوره تولید شش تا هشت ماه است و برای کل تولید در یک سال حدود ۲۸ تن غذا مصرف خواهد شد در این صورت سودآوری مجموعه را بین ۳۰ تا ۳۵ درصد می‌توان تخمین زد.

عوامل موثر در بهره وری این کسب و کار زیاد هستند که هر کدام به نوبه ی خود تاثیر بسزایی در سودآوری آن خواهند داشت.برخی از این عوامل به شرح ذیل می باشند:

  • نوع طراحی مزرعه پرورش ماهی (سردابی / گرمابی) با توجه به شرایط اقلیمی هر منطقه
  • طراحی سازه
  • نوع ،محل ،میزان و نوبت غذادهی گونه های مختلف ماهی
  • کاهش FCR به منظور افزایش بهره وری
  • کنترل بهینه دما ، کدورت ، آمونیاک ،اکسیژن ، PH ، کلر ، آهن ، روی ،مس ،شوری آب ، سرب ، نیتریت ، فسفات و …
  • نوع هوادهی و میزان آن( کم بودن باعث افزایش تلفات و زیاد بودن آن باعث هدر رفت انرژی و در واقع سرمایه می شود)
  • نوع فیلتر های ورودی آب
  • نرخ و نحوه تعویض آب
  • نوع جمع آوری فضولات
  • عمق آب
  • میزان استرس ماهی

نوع پرورش ماهیان گرمابی و سردابی با یکدیگر کاملا متفاوت است و به طبع آن هزینه پرورش ماهی در هرکدام با یکدیگر فرق دارد.

مواردی که یک پرورش دهنده ماهی باید در نظر داشته باشد قیمت ماهی در منطقه مورد نظر و ذائقه اهالی آن منطقه است و همچنین دیدگاه صادراتی و فراوری کردن محصول است که در واقع سود اصلی در این دو مورد است.

در مورد ماهیان گرمابی بدترین و ساده ترین نوع استخرها ،استخرهای خاکی است و سپس استخرهای بتنی.بهترین نوع استخرها برای پرورش ماهیان گرمابی و سردابی استخرهای ساخته شده با ورق های ژئوممبران و دیگر ورق های عایق است که باعث بهره وری بسیار بالایی در پرورش ماهی میگردد و هزینه پرورش ماهی را به شدت کاهش می دهد به این علت که دارای هزینه ساخت کمتر نسبت به استخرهای بتنی و کنترل شرایط محیطی بهتری می گردند و شما به راحتی می توانید محل آنها را تغییر دهید، در استخرهای خاکی اگر بیماری ایجاد شود به سرعت به تمامی ماهی ها سرایت می کند اما در این نوع استخرها ماهیان از همدیگر ایزوله بوده و اثر خسارت بیماری کاهش می یابد.

 

 

 

پرورش ماهی

 

استخر پرورش ماهی

کتاب Statistic For Aquaculture نوشته Ram C. Bhujel در سال ۲۰۰۹ منتشر شده است که یکی از اولین کتاب هایی است که ارتباط ” روش های بهینه سازی ” را با این صنعت بیان کرده است.

 

  • اشتراک گذاری:

کارشناسان پراجیس پاسخگوی شما هستند

3003 4344 - 013
09305221191